Dieper inzicht verkregen in ontstaan en gevolgen van gokproblemen Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum

Via deze weg kan dit onderzoek leiden tot een betere bescherming van alle inwoners van Nederland tegen de risico’s van gokken.Bij dit rapport schreef het WODC deze aanbiednota. De screeningstool bevat gedragsopdrachten en vragen over eigen ervaringen met gokken. Tijdens het ontwikkelproces overleggen de onderzoekers met collega-wetenschappers, professionals in de verslavingszorg, mensen uit risicogroepen en ervaringsdeskundigen. Zo zorgen ze ervoor dat het hulpmiddel aansluit bij de praktijk van hulpverlening. In het verlengde van de behoefte aan eenduidige cijfers is er vraag naar aanbevelingen voor meetinstrumenten om gokgedrag, gokverslaving en gokschade uit te vragen in onderzoeken.

Bijdrage van Fontys Hogeschool

De verleiding om weer te gaan gokken, blijft voor veel respondenten aanwezig. Reclames, fysieke goklocaties en het gedrag van naasten spelen hierin een grote rol. De legalisering van online gokken wordt door velen gezien als een factor die de verleiding heeft versterkt, terwijl het gevoel leeft dat de bescherming van spelers sindsdien niet is verbeterd. Deelname aan kansspelen kan starten en escaleren door (vroegtijdige) blootstelling aan gokken in games en sportclubs, gecombineerd met intensieve (online) marketing door aanbieders van kansspelen. Jeugdigen en jongvolwassenen hebben weinig kennis over de risico’s van gokken en over de invloed van reclame op hun gedrag. Hulpverleners zeggen dat de jongeren die zij zien, al dan niet aangezet door influencers, vaak gericht zijn op het snel en met weinig moeite verdienen van geld.

Hoe vaak komen terugvallen voor bij het herstel van gokverslaving?

Daarnaast willen professionals meer duidelijkheid over de huidige wet- en regelgeving rond gokken en mogelijke veranderingen hierin. Bijvoorbeeld over hoeveel mensen gokken, of dit aantal de afgelopen jaren is veranderd, hoe groot de gokschade is en onder welke groepen dit vaker voorkomt. Deze onderzoeken geven aan dat zowel blootstelling aan advertenties als vroege betrokkenheid bij gok gerelateerde activiteiten van invloed kunnen zijn op de ontwikkelingsrisico’s van gokverslaving bij jongeren. Deze gegevens ondersteunen SLICKS’ voorstel om zowel de verantwoordelijkheid van de gokindustrie te vergroten als de zorgplicht uit te breiden om jongeren beter te beschermen. Beide typen verslavingen worden officieel erkend als mentale gezondheidsstoornissen. Het versterken van het sociale netwerk door lid te worden van clubs of vrijwilligerswerk te doen, biedt alternatieve activiteiten en vermindert de tijd besteed aan gokken.

De zekerheid die iemand heeft over de besluiten die hij of zij neemt, is belangrijk voor besluitvorming. Zo kan ‘te zeker zijn’ leiden tot risicovolle besluiten, terwijl ‘te onzeker zijn’ kan leiden tot besluiteloos gedrag. Er wordt steeds meer bekend over (online) gokken, gokproblemen en -verslaving in Nederland. Het grootste gedeelte van de informatie komt vanuit vragenlijstonderzoek of bronnen zoals LADIS en de Kansspelautoriteit. Het expertisecentrum werkt aan het verbreden van de bronnen over gokschade en gokproblemen. De Kansspelautoriteit (Ksa) heeft een diepgaand onderzoek uitgevoerd naar risicovol gokgedrag, waarbij cruciale indicatoren in kaart zijn gebracht.

Hoe beoordelen geestelijke gezondheidsprofessionals gokverslaving?

Naast academische instellingen moeten ervaringsdeskundigen en praktijkorganisaties een volwaardige rol spelen in een centraal kennisplatform. Gokverslaving hangt samen met misdaadcijfers doordat verslaafden vaak crimineel gedrag vertonen om gokschulden te betalen of gokken te financieren. Onderzoek toont aan dat er een directe link is tussen gokproblemen en een hogere neiging tot het plegen van misdrijven.

Gokverslaving beïnvloedt relaties door het creëren van financiële problemen, emotionele afstand en vertrouwensbreuk.
Er leven nog veel vragen, bijvoorbeeld over betere behandeling van verslaving, over betere interventie en preventie, en over het omgaan met kwetsbare groepen en jongeren.
CGT richt zich op het identificeren en veranderen van negatieve denkpatronen en cognitieve vervormingen om gezondere overtuigingen en copingvaardigheden te ontwikkelen.
Opvallende bevindingen tonen aan dat ’s nachts spelen doorgaans wordt beschouwd als een sterke indicator voor risicovol gokgedrag.

Dit onderzoek voerde I&O Research uit in opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Van 22 september tot en met 2 oktober 2023 is de vragenlijst uitgezet in verschillende onderzoekspanels. De doelgroep van dit onderzoek bestond uit jongvolwassenen tussen de 18 en 24 jaar die het afgelopen jaar hebben meegedaan aan verschillende vormen van gokken, met uitzondering van jongeren die alleen meededen aan loterijen. Hiervan zijn 124 jongeren afkomstig uit het I&O Research Panel, 60 uit het Norstat-panel en 170 jongeren namen deel via PanelClix. Het is niet met zekerheid te zeggen dat de resultaten representatief zijn voor alle jongvolwassenen tussen de 18 en 24 jaar in Nederland die meedoen aan kansspelen.

Welke vormen van gokken het meest gedaan worden

De hoge frequentie van spelen verhoogt de tijd die men risico’s neemt, wat de kans op verslaving vergroot. De Kansspelautoriteit (Ksa) heeft verzamelde (gepseudonomiseerde) spelersdata gebruikt om indicatoren van risicovol gokgedrag in kaart te kunnen brengen. Met de uitkomsten van het onderzoek kan de toezichthouder de verschillende vergunninghouders onderling vergelijken op andere vlakken dan alleen extreme verliezen. Het onderzoek richt zich vooral op jongeren en jongvolwassenen die online gokken. De onderzoekers maken de tool toegankelijk en geschikt voor deze doelgroepen. Samenwerking en een centraal kennisplatform voor gokproblematiekOm de gokproblematiek effectief aan te pakken, pleit SLICKS voor samenwerking en een open uitwisseling van kennis en ervaringen tussen alle betrokken partijen.

Net als bij stofgebonden verslavingen, activeren gokactiviteiten het beloningssysteem van de hersenen, wat leidt tot gevoelens van euforie. Deze activatie kan vergelijkbaar intens zijn, waardoor sterke drang naar herhaling ontstaat. Programma’s worden op maat gemaakt en omvatten uiteenlopende therapeutische methoden, zoals individuele therapie, groepssessies en familiebijeenkomsten, die allemaal bijdragen aan succesvol herstel. Een uniek aspect van residentiële behandeling is de focus op het bouwen van een ondersteunend netwerk, zowel door groep support als door het integreren van familie in het herstelproces.

Het onderzoek is uitgevoerd door onderzoekers van het Amsterdam UMC in opdracht van het WODC. Strategieën om problematisch gokgedrag te vermijden, omvatten het stellen van duidelijke financiële grenzen. Overweeg alternatieve activiteiten als vervanging voor gokken om negatieve emoties te beheersen.

Dit onderzoek laat, ten slotte, zien dat de perceptie ten aanzien van gokken en gokgedrag verschilt tussen spelers en niet-spelers, verschillende leeftijdsgroepen, opleidingsniveaus en migratieachtergrond.
Het hanteren van een brede visie op gokgerelateerde schade wordt aanbevolen.
Met deze wet is online gokken – bij vergunninghouders – namelijk legaal geworden.

Het herstelproces voor gokverslaving omvat meerdere fasen, beginnend met het erkennen van het probleem, wat vaak als uitdagend wordt ervaren. Professionele hulp is cruciaal, gericht op het veranderen van schadelijke gedragingen en het ontwikkelen van copingvaardigheden. Reith en Dobbie (2012) benadrukken dat herstel Neosurf casino van gokproblemen betekent dat iemand zijn zelfbeeld verandert, zijn levensverhaal opnieuw vormgeeft, en meer controle over zijn leven en een gevoel van echtheid ervaart. Een effectieve behandeling is veelzijdig, inclusief individuele en groepstherapiesessies, en legt de nadruk op het opbouwen van een nieuw, gokvrij leven. De oorzaken van gokverslaving omvatten biologische, psychologische en sociale factoren zoals genetische predisposities, persoonlijkheidstrekken en omgevingsinvloeden.